دردهای ناشی از سرطان

آیا برای درد استخوان ناشی از سرطان هم می‌توان به پزشک درد مراجعه کرد؟

بله. دردهای استخوانی یکی از انواع دردهای شایع در برخی بیماران مبتلا به سرطان هستند. پزشک درد می‌تواند شدت و منشأ درد را بررسی و بر اساس شرایط بیمار، مناسب‌ترین روش کنترل درد را پیشنهاد کند.

آیا درد ناشی از شیمی‌درمانی قابل کنترل است؟

در برخی بیماران، شیمی‌درمانی می‌تواند باعث آسیب عصبی و ایجاد دردهای سوزشی، گزگز یا بی‌حسی شود. این نوع درد قابل ارزیابی و درمان است و پزشک درد می‌تواند گزینه‌های مناسب کنترل آن را بررسی کند.

برای درمان درد سرطان باید به انکولوژیست مراجعه کرد یا پزشک درد؟

این دو متخصص نقش متفاوت اما مکمل دارند. انکولوژیست مسئول درمان سرطان است و پزشک درد بر ارزیابی و کنترل درد تمرکز می‌کند. همکاری این دو می‌تواند به مدیریت بهتر درد و حفظ کیفیت زندگی بیمار کمک کند.

درد در بیماران سرطانی همیشه مستقیماً از خود تومور ناشی نمی‌شود. مهم‌ترین عوامل ایجادکننده درد عبارت‌اند از:

• رشد یا گسترش تومور و فشار آن روی بافت‌های اطراف
• درگیری استخوان‌ها و ایجاد دردهای استخوانی
• فشار یا آسیب به اعصاب
• التهاب اطراف تومور
• التهاب اطراف تومور
• درد بعد از جراحی
• آسیب عصبی ناشی از برخی داروهای شیمی‌درمانی
• عوارض پرتودرمانی
• گرفتگی و اسپاسم عضلات
• دردهای ناشی از محدود شدن حرکت یا بی‌تحرکی طولانی‌مدت

اگر درد بیمار با درمان‌های معمول کنترل نمی‌شود، خواب و فعالیت روزانه را مختل کرده یا به صورت مداوم در حال افزایش است، ارزیابی توسط پزشک درد می‌تواند کمک‌کننده باشد.

همچنین در مواردی که بیمار به دلیل درد نمی‌تواند به راحتی راه برود، بنشیند، بخوابد یا فعالیت‌های معمول خود را انجام دهد، مراجعه به متخصص درد برای بررسی گزینه‌های کنترل درد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

نکته مهم: درمان درد نباید جایگزین درمان اصلی سرطان شود. پزشک درد معمولاً در کنار انکولوژیست و سایر اعضای تیم درمان فعالیت می‌کند تا کنترل درد با برنامه درمان سرطان هماهنگ باشد.

درمان به علت و شدت درد بستگی دارد و ممکن است از یک یا چند روش به صورت هم‌زمان استفاده شود. پزشک ابتدا نوع درد، محل آن، شدت، زمان شروع، عوامل تشدیدکننده و پاسخ بیمار به درمان‌های قبلی را بررسی می‌کند.

داروهای کنترل درد

داروها یکی از روش‌های اصلی کنترل درد سرطان هستند. بسته به شرایط بیمار ممکن است از داروهای مسکن، داروهای ضدالتهاب یا داروهایی که برای دردهای عصبی مؤثر هستند استفاده شود.

در دردهای شدید نیز ممکن است داروهای قوی‌تر تحت نظر پزشک تجویز شوند. انتخاب دارو و مقدار مصرف آن باید کاملاً متناسب با شرایط بیمار باشد؛ به‌خصوص در افرادی که مشکلات کلیوی، کبدی یا سایر بیماری‌های زمینه‌ای دارند.

درمان دردهای عصبی

اگر سرطان یا درمان‌های آن باعث آسیب یا تحریک اعصاب شده باشد، درد ممکن است به صورت سوزش، گزگز، بی‌حسی یا تیر کشیدن احساس شود. این نوع درد ممکن است با مسکن‌های معمول به اندازه کافی کنترل نشود.

در چنین شرایطی پزشک درد می‌تواند بر اساس علت و شرایط بیمار، درمان‌های اختصاصی‌تری را برای کنترل درد عصبی در نظر بگیرد.

تزریق‌ها و بلوک‌های عصبی

در برخی بیماران، منشأ درد به یک عصب یا مجموعه مشخصی از اعصاب مربوط است. در این شرایط ممکن است بلوک عصبی یا تزریق‌های تخصصی کنترل درد به کاهش درد کمک کنند.

این روش‌ها با توجه به محل درد و شرایط بیمار انتخاب می‌شوند و می‌توانند در بعضی موارد نیاز به مصرف مداوم داروهای مسکن را کاهش دهند.

روش‌های مداخله‌ای کنترل درد

در دردهای شدید یا مقاوم به درمان، پزشک درد ممکن است روش‌های مداخله‌ای پیشرفته‌تر را بررسی کند. انتخاب این روش‌ها به نوع سرطان، محل درد، وضعیت عمومی بیمار و پاسخ او به درمان‌های قبلی بستگی دارد.

هدف از این مداخلات، کاهش قابل‌توجه درد و کمک به حفظ عملکرد و کیفیت زندگی بیمار است.

آیا درد سرطان همیشه قابل درمان است؟

درمان درد با درمان خود سرطان یکسان نیست. ممکن است همیشه نتوان علت اصلی بیماری را برطرف کرد، اما در بسیاری از موارد می‌توان شدت درد را به میزان قابل توجهی کاهش داد و آن را بهتر کنترل کرد.

به همین دلیل، بیمار نباید درد شدید را بخشی اجتناب‌ناپذیر از سرطان بداند یا آن را بدون مطرح کردن با پزشک تحمل کند. روش‌های مختلف دارویی و مداخله‌ای می‌توانند برای کنترل درد مورد استفاده قرار گیرند.